Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ ΣΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΤΙΚΑΝΟΥ

Η Γενοκτονία των Ποντίων στα αρχεία του Βατικανού - Ένα ξεχωριστό βιβλίο του Θεοδόσιου Κυριακίδη 

Η Γενοκτονία των Ποντίων στα αρχεία του Βατικανού

Ένα ξεχωριστό βιβλίο του Θεοδόσιου Κυριακίδη, που εκδόθηκε από την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Για πρώτη φορά η Εκκλησία της Ελλάδος επιχειρεί να αναδείξει όλα εκείνα τα στοιχεία που αφορούν τη Γενοκτονία των Ποντίων. Το ξεχωριστό βιβλίο του Θεοδόσιου Κυριακίδη, που εκδόθηκε από την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, με τίτλο: «Συμβολή στην Έρευνα της Γενοκτονίας του Ελληνορθόδοξου Πληθυσμού και της Αντιχριστιανικής Πολιτικής στον Πόντο, μέσα από τις αρχειακές συλλογές του Βατικανού και ιεραποστολικών ταγμάτων», είναι από τις σημαντικότερες προσπάθειες που έχουν γίνει, αφού, εκτός των άλλων, στηρίζεται στα αρχεία του Βατικανού.
Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, «η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, αλλά και των υπολοίπων Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης, αποτελεί μια όχι ιδιαίτερα γνωστή περίπτωση γενοκτονίας για την επιστημονική κοινότητα (...) Η μεγάλη αυτή τραγωδία που βίωσαν οι Έλληνες αποτυπώθηκε αρχικά σε διηγήματα, βιογραφίες, ημερολογιακές αφηγήσεις, οικογενειακές ιστορίες. Πολύ αργότερα απασχόλησε ορισμένους μελετητές».
Μεταξύ των ερευνητών ήταν ο Πολυχρόνης Ενεπεκίδης, καθηγητής Ιστορίας στα Πανεπιστήμια της Αυστρίας και της Γερμανίας, τη δεκαετία του ’60. Την έρευνα, σύμφωνα με τον ίδιο τον κ. Ενεπεκίδη, προσπάθησαν να εμποδίσουν τότε οι Έλληνες πολιτικοί Ευάγγελος Αβέρωφ και Παναγιώτης Πιπινέλης.
Πλέον, όπως γράφει ο κ. Κυριακίδης, είναι ευρέως γνωστό και παραδεκτό από την επιστημονική κοινότητα ότι κατά τα τελευταία έτη της οθωμανικής αυτοκρατορίας συντελέστηκε μια σειρά από εγκλήματα κατά των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, τα οποία είχαν ως στόχο την ολοκληρωτική εξάλειψή τους από τα εδάφη τους: «...Με άλλα λόγια, οι εθνότητες που ζούσαν στην επικράτειά του είτε θα μεταστρέφονταν είτε θα εκτοπίζονταν ή, τέλος, θα εξολοθρεύονταν. Το σχέδιο λοιπόν της ομογενοποίησης δεν αφορούσε μόνο την εξολόθρευση των Αρμενίων ή μόνο την εξολόθρευση των Ελλήνων, αλλά όλων των χριστιανικών πληθυσμών και όχι μόνο, αφού εξολοθρεύθηκαν και μουσουλμανικά, μη τουρκικά έθνη».
Η στάση των Ελλήνων
Αναφορικά με το γεγονός της ποντιακής γενοκτονίας, η ελληνική πλευρά, σε αντίθεση με τους Αρμένιους, δεν αντέδρασε δυναμικά: «...Η επιλογή της Ελλάδας να μην κάνει λόγο για γενοκτονία, σε αντίθεση με τους Αρμένιους, που επέμεναν στον όρο και δεν δέχονταν τον υποβιβασμό των γεγονότων με γενικές ονομασίες, όπως “τραγωδία”, “καταστροφή” κ.λπ., οφείλεται στις διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες που υπογράφτηκαν μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας το 1923 και το 1930, καθώς και στην ειλικρινή διάθεση της Ελλάδος να αποφύγει κάθε εμπλοκή στις σχέσεις τους. Μόνο κατά τη δεκαετία του ’90 μη κυβερνητικές οργανώσεις Ποντίων, μέλη των οποίων ήταν απόγονοι θυμάτων, αγωνίστηκαν για την αναγνώριση της γενοκτονίας».
Η έρευνα αυτή της έκδοσης της Αποστολικής Διακονίας περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία εκείνα που προέρχονται από τα μυστικά αρχεία του Βατικανού. Όπως επισημαίνεται, «αποτελεί μια εξειδικευμένη μελέτη της καταστροφής των χριστιανικών κοινοτήτων της οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπως τη βίωσαν οι καθολικοί ιεραπόστολοι που δρούσαν στην επικράτειά της, καθώς και οι δελεγάτοι και επιτετραμμένοι του Πάπα, οι οποίοι πληροφορούσαν ανελλιπώς για την κατάσταση των Χριστιανών τόσο την προπαγάνδα όσο και τη Γραμματεία του κράτους του Βατικανού».
Η γενοκτονία
Στο προσωπικό του ημερολόγιο, ο p. Lorenzo, προϊστάμενος της ιεραποστολής στην Τραπεζούντα, σημειώνει: «Ο διοικητής της πόλης ανακοίνωσε οδηγίες για την τύχη των Ελλήνων, οι οποίες, όπως σημειώνει, έρχονταν από την Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα με αυτές, έπρεπε όλοι οι Έλληνες, γυναίκες, ηλικιωμένοι, παιδιά, να εξοριστούν στο εσωτερικό. Ασφαλώς, εξορία στο εσωτερικό σημαίνει αργός θάνατος». Στην ερώτηση του Μητροπολίτη Χρύσανθου τι φοβόταν η κυβέρνηση από τις γυναίκες και τα παιδιά, ο κυβερνήτης του απάντησε ότι είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει τις διαταγές που του στέλνουν από την Κωνσταντινούπολη. Μεταξύ άλλων, σε αυτές γινόταν λόγος για τις χειρωνακτικές εργασίες. Και σε αυτό το σημείο ο Χρύσανθος διαμαρτυρήθηκε, προσπαθώντας να προστατεύσει το ποίμνιό του σημειώνοντας πως δεν ήταν όλοι οι Έλληνες κατάλληλοι για τέτοιου είδους εργασίες.
Από την άλλη μεριά, τουρκικές ομάδες ατάκτων είχαν μαζευτεί στα χωριά γύρω από την Τραπεζούντα καίγοντας, σκοτώνοντας, καταστρέφοντας και πραγματοποιώντας μικρές επιδρομές και λεηλασίες, προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Η συγκέντρωση των ομάδων αυτών γύρω από την Τραπεζούντα προκάλεσε τον τρόμο στους ελληνικούς πληθυσμούς, πολλοί από τους οποίους έφυγαν προς το Βατούμ, ακολουθώντας την υποχώρηση του ρωσικού στρατού...
Η κατάσταση για τους Έλληνες χειροτέρεψε με την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη τον Μάιο του 1919. Η αποβίβαση τελικά του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα στις 19 Μαΐου σηματοδότησε την τελευταία βίαιη φάση της εξολόθρευσης του ελληνικού στοιχείου του Πόντου. Ο αποστολικός επιτετραμμένος στην Κωνσταντινούπολη, mons Dolci, έγραφε στις 2 Οκτωβρίου του 1919 ότι δεν επιθυμούσε να απομακρυνθεί από την έδρα του εξαιτίας της ανώμαλης κατάστασης που επικρατούσε στην Ανατολή. Ήθελε και με τον τρόπο αυτό να εξασφαλίσει την ασφάλεια των Χριστιανών. Όπως σημείωνε, η Ανατολή βρισκόταν κάτω από τον έλεγχο του Μουσταφά Κεμάλ πασά, ο οποίος συγκέντρωσε υπό τις διαταγές του έναν δυνατό στρατό και ανεξαρτητοποιήθηκε από την κεντρική κυβέρνηση της Κωνσταντινούπολης. Έγραφε ότι είχε επικρατήσει πανικός στους Χριστιανούς της Ανατολής, ο ίδιος όμως πίστευε ότι ήταν υπερβολική αυτή η ανησυχία, διότι θεωρούσε ότι ο Κεμάλ δεν θα ήθελε να προκαλέσει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη επαναλαμβάνοντας σφαγές Χριστιανών, η οποία θα έδινε το τελειωτικό χτύπημα στην τουρκική αυτοκρατορία.
Ο p. Cirillo (ένας εκ των ιεραποστόλων) έγραφε πως τον Δεκέμβριο του 1920 ξεκίνησαν οι θλίψεις για τον Χριστιανισμό του Πόντου. Μεταξύ άλλων, εξορίστηκαν στο Βατούμ και δεκατρείς καθολικοί Έλληνες, τους οποίους στάθηκε αδύνατο να σώσουν. Φρόντισαν όμως με τη βοήθεια του προτεστάντη πάστορα και της Near East Relief να τους εφοδιάσουν με τα απαραίτητα χρήματα, ρούχα και φάρμακα... Οι άντρες άνω των 16 χρόνων εξορίστηκαν και πολλοί πέθαναν από την πείνα και την εξάντληση. Σε εκείνες τις στιγμές του πανικού η Καθολική Εκκλησία δέχτηκε αρκετές φορές τους φοβισμένους Έλληνες στο μοναστήρι, προσπαθώντας να τους διασώσει. Η δικαιολογία που διατύπωναν οι κεμαλικές Αρχές για τους διωγμούς και την εξολόθρευση των Ελλήνων Ποντίων ήταν η προσπάθεια δημιουργίας ανεξάρτητου ποντιακού κράτους.

Ο mons Dolci προώθησε στον καρδινάλιο Van Rossoum μια εγκύκλιο επιστολή, την οποία είχε στείλει ο υπουργός Εξωτερικών, Yusuf Kemal, στους διπλωματικούς αντιπροσώπους των ξένων δυνάμεων.

Σε αυτή, ο Kemal κατηγορούσε τον ελληνικό στρατό για σφαγές άμαχου πληθυσμού και επιπλέον έγραφε για την περίφημη οργάνωση «Πόντος», η οποία ανέφερε πως επιθυμούσε, όπως και στη Σμύρνη, να εξουσιάζει την πολυπληθέστερη μουσουλμανική κοινότητα, ιδρύοντας ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Πρόσθετε ακόμη ότι οι ομάδες της συγκεκριμένης οργάνωσης έσφαζαν τον πληθυσμό στα μουσουλμανικά χωριά. Όπως υποστήριζε, αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο ορίστηκε η μετακίνηση όλου του ελληνικού πληθυσμού της περιοχής, ενώ θεωρούσε τους Έλληνες και τις μυστικές τους οργανώσεις υπεύθυνους για τα αντίποινα του τουρκικού πληθυσμού εναντίον των Ελλήνων.
Και ενώ ο Kemal αναζητούσε άλλοθι για τις σφαγές, η κατάσταση, όπως αναφέρει ο Θεοδόσης Κυριακίδης, «είχε εκτροχιαστεί σε τέτοιο βαθμό, που οι φόβοι για γενική σφαγή είχαν αρχίσει να επιβεβαιώνονται. Προσπαθώντας να διασώσει τους Χριστιανούς για τους οποίους πληροφορούνταν ότι σφαγιάζονται, ο ίδιος ο Πάπας Βενέδικτος, διά μέσου του γραμματέα του κράτους, καρδινάλιου Gasparri, τον Μάρτιο του 1921 απηύθυνε έκκληση προς τον Μουσταφά Κεμάλ να δώσει το γρηγορότερο δυνατό αυστηρές διαταγές για να εξασφαλιστεί ο σεβασμός της ζωής και των αγαθών των Χριστιανών του Καυκάσου, της Μικράς Ασίας και της Ανατολίας, σχετικά με την τύχη των οποίων λάμβαναν από διάφορες πλευρές επώδυνες ειδήσεις»...

 

ΠΗΓΗ 

 



ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

Τα Χριστούγεννα στον Πόντο... 

Στον Πόντο μετονόμασαν το μήνα Δεκέμβριο, Χριστιαννάρτς, από τη γέννηση του Χριστού. Το τσουχτερό κρύο, τα χιόνια και οι γιορτές των Χριστουγέννων, ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά αυτού του μήνα.
Το γεγονός της γέννησης του Χριστού, αποτελούσε τη μεγάλη ελπίδα για τη σωτηρία του κόσμου. Οι προετοιμασίες για τις γιορτές ξεκινούσαν πολλές ημέρες πριν. Πρώτο μέλημα ήταν η κατασκευή του Χριστουγεννιάτικου καραβιού με το οποίο τα παιδιά θα τραγουδούσαν τα Ποντιακά κάλαντα.
Παραμονή των Χριστουγέννων σταματούσαν κάθε εξωτερική δουλειά και συμπλήρωναν τις τελευταίες λεπτομέρειες για τη μεγάλη γιορτή γιατί: "Τη Χριστού όλ' αναλλάχνε και τα πετεινάρα σπάζ'νε" δηλαδή τα Χριστούγεννα όλοι φορούν τα γιορτινά τους και σφάζουν τα κοκόρια.
Τη μέρα αυτή όλοι θα φορούσαν τα καινούργια τους ρούχα, θα ετοίμαζαν τα πιο καλά φαγητά, θα έβαζαν στο τζάκι το "Χριστοκούρ" που θα το άναβαν μόλις χτυπούσε η καμπάνα και θα κρατούσαν αναμμένη τη φωτιά τα Χριστουήμερα, όπως έλεγαν τις έρες αυτές στο Σταυρίν, δηλαδή τις τρεις ημέρες των Χριστουγέννων.
Στη Σαμψούντα τα παιδιά ξεχύνονταν σε όλες τις πόρτες του χωριού και με πολύ ωραία φωνή έλεγαν τα κάλαντα των Χριστουγέννων.
Στην κοινότητα της Πουλαντζάκης τις γιορτές των Χριστουγέννων, του νέου έτους και των Θεοφανείων επικρατούσε η συνήθεια οι ψάλτες, οι δάσκαλοι με τους μαθητές των δύο ανωτέρω τάξεων και περίπου 15 νέοι, χωρισμένοι σε 2 ομάδες να πηγαίνουν σε όλα τα σπίτια ανεξαιρέτως και να ψάλλουν σχετικά τροπάρια των εορτών.
Στην Κερασούντα πάλι είχαν σαν έθιμο το "θήμισμα". Τα παιδιά κρατώντας φαναράκι χάρτινο ή τενεκεδένιο με τσαμωτές πλευρές, ή καράβι, πήγαιναν στα σπίτια της ενορίας για να ψάλλουν την "Καλήν Εσπέραν", οπότε ανάλογη με το επάγγελμα που είχε ο νοικοκύρης θα ήταν στο τέλος και η ευχή που θα του έδιναν.
Στην Τραπεζούντα μέσα σε κλίμα θρησκευτικής φόρτισης, το ξημέρωμα της Χριστουγεννιάτικης νύχτας εκατοντάδες πιστοί γέμιζαν τις εκκλησίες της Τραπεζούντας, τον Άγ. Γεώργιο της Μητρόπολης, την Αγ. Μαρίνα, τον Άγ. Βασίλειο, τη Θεοσκέπαστο, το Χριστό, την Υπαπαντή, τον Άγ. Γεώργιο Τσαρτακλή και τον Άγ. Ιωάννη Εξωτειχίτη.
Στα Σούρμενα τα κάλαντα τα έλεγαν συνήθων όχι τα παιδιά αλλά οι άντρες πηγαίνοντας τη νύχτα των Χριστουγέννω στα σπίτια.
Στη Νικόπολη όλοι σχεδόν οι άντρες, μετά την απόλυση της εκκλησίας μαζεύονταν στο σπίτι του ιερέα και του εύχονταν μακροβιότητα, ζητώντας την ευλογία του.

 

ΠΗΓΗ 

 



ΕΝΤΟΝΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Με σεβασμό στην Ιστορία και την Παράδοση...

Έντονη διαμαρτυρία των Ποντίων εκπαιδευτικών για τη αφαίρεση της εξεταστέας ύλη για τη Γενοκτονία από το βιβλίο της Ιστορίας

Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ποντίων Εκπαιδευτικών, μετά τη δημοσιοποίηση της εξεταστέας ύλης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων της Γ’ τάξης Λυκείου για το σχολικό έτος 2015-2016, ανακοινώνει τα εξής σχετικά με τη διδακτέα ύλη της:
- Προκαλεί κατάπληξη το γεγονός ότι το Υπουργείο Παιδείας προχώρησε στην επιλογή και ανακοίνωση της συγκεκριμένης ύλης, παρόλο που ο καθ’ ύλην αρμόδιος φορέας (Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής) είχε διαφορετική άποψη (σχετικό απόσπασμα πρακτικού 31, της 26-5-2015).
- Απουσιάζει από την ύλη που ανακοινώθηκε ένα σημαντικό κεφάλαιο που αναφέρεται σε μια κορυφαία στιγμή της ιστορίας του νεότερου ελληνισμού, που προσδιόρισε εν πολλοίς τις μετέπειτα εξελίξεις και συνεχίζει να τις επηρεάζει, με τίτλο: «Ο Παραευξείνιος ελληνισμός κατά το 19ο και 20ο αιώνα». Το συγκεκριμένο κεφάλαιο διδάσκεται εδώ και πολλά χρόνια και έχει έκταση 9 συνολικά σελίδων, ενώ κεφάλαια που προστέθηκαν.
- «Η ελληνική οικονομία μετά την επανάσταση» και «η οικονομία κατά το 19ο αιώνα» - έχουν έκταση 31 περίπου σελίδων. Συνεπώς η δικαιολογία περιορισμού της ύλης καταρρέει.
- Δεν υπάρχει καμία πρόθεση σύγκρισης της σημαντικότητας των παραπάνω κεφαλαίων. Ίσως όμως -θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί - «ενοχλεί» ο όρος «γενοκτονία», που περιλαμβάνεται στην ενότητα που παραλείφτηκε, προφανώς επειδή ενοχλεί εκείνους που πραγματοποίησαν αυτό το έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας. Αυτή η αντίληψη δεν είναι μόνο άδικη, αλλά και δεν υπηρετεί την επιστημονική αλήθεια. Αλλεπάλληλες μελέτες και έρευνες που εκπονήθηκαν (με πρώτη του Καθηγητή κ. Φωτιάδη που υπογράφει το σχετικό κεφάλαιο), έχουν τεκμηριώσει την ιστορική πραγματικότητα του εγκλήματος. Αυτό ενισχύεται καθημερινά από τις πράξεις αλλεπάλληλων εθνικών και πολιτειακών κοινοβουλίων που έχουν ήδη αναγνωρίσει το έγκλημα που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα εναντίον των Ελλήνων του Πόντου και της Μ. Ασίας και των λοιπών χριστιανικών εθνοτήτων της Ανατολής. Η ίδια η Πρόεδρος του ελληνικού κοινοβουλίου με την πρωτοβουλία της να πραγματοποιήσει εκδήλωση μνήμης μέσα στο κοινοβούλιο τη 19η Μαΐου 2015 και με το σημαντικό της λόγο, όπου εκτός των άλλων δήλωσε ότι «… η άρνηση ανάληψης ευθύνης (εκ μέρους της Τουρκίας) αποτελεί στην ουσία διεκδίκηση επανάληψης του εγκλήματος» και «…η ελληνική βουλή δεν θα συμμετέχει απλώς στην καμπάνια για την αναγνώριση της γενοκτονίας, αλλά θα αγωνιστεί ενεργά».
Γίνεται φανερό δηλαδή ότι η ανακοίνωση του Υπουργείου κινείται σε τελείως διαφορετική κατεύθυνση.
- Για τους λόγους αυτούς διαμαρτυρόμενοι καλούμε το Υπουργείο Παιδείας να επανεξετάσει τη στάση του και να επαναφέρει το κεφάλαιο που αφαιρέθηκε.


ΠΗΓΗ

ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΟ 11ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΟΝΤΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ ΤΗΣ ΠΟΕ

Πού και πότε θα πραγματοποιηθεί το 11ο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών της ΠΟΕ
Σάββατο, 13 Ιουνίου 2015

 



Σύμφωνα με πληροφορίες του e-Pontos.gr, με απόφαση που ελήφθη στο Δ.Σ. της Παμποντιακής Ομοσπονδίας το Σάββατο 13 Ιουνίου, τo 11ο Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2015 στο κλειστό γυμναστήριο της Λευκόβρυσης λίγο έξω από την Κοζάνη.
Να θυμίσουμε ότι στον ίδιο χώρο είχε πραγματοποιηθεί το 6ο Πανελλαδικό Φεστιβάλ τον Οκτώβριο του 2010.

 

ΠΗΓΗ